ত্ৰিৰংগাৰ তলত ধূপ-চাকি কিয় জ্বলোৱা নহয় ? জানক ইয়াৰ আঁৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণসমূহ।

ত্ৰিৰংগাৰ তলত ধূপ-চাকি কিয় জ্বলোৱা নহয় ? জানক ইয়াৰ আঁৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণসমূহ।

        ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা কেৱল এটুকুৰা কাপোৰ নহয়; ই এটা জাতিৰ গৌৰৱ, সাৰ্বভৌমত্ব, ত্যাগ আৰু একতাৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী প্ৰতীক। ভাৰতৰ দৰে এখন বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দেশত, য’ত বিভিন্ন ধৰ্ম, ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ লোক একত্ৰিত হৈ বাস কৰে, তাত ত্ৰিৰংগা পতাকাখনে আমাক সকলোকে এটা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয়েৰে বান্ধি ৰাখে। স্বাধীনতা দিৱস, গণতন্ত্ৰ দিৱস বা অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱসত যেতিয়া দেশৰ প্ৰতিখন চৰকাৰী-বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠান, বিদ্যালয় বা ৰাজহুৱা স্থানত পতাকা উত্তোলন কৰা হয়, তেতিয়া কিছুমান লোকৰ মনত এটা স্বাভাৱিক প্ৰশ্নৰ উদয় হয়— "আমি যিকোনো পবিত্ৰ বা সন্মানীয় অনুষ্ঠানত ধূপ, চাকি বা মমবাতি জ্বলাওঁ, তেন্তে ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাৰ তলত বা ইয়াৰ সন্মুখত কিয় ধূপ-চাকি জ্বলোৱা নহয়?"

ভাৰতীয় পতাকা বিধি (Flag Code of India) আৰু আমাৰ সাংবিধানিক আদৰ্শৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ইয়াৰ আঁৰত থকা গভীৰ, যুক্তিসংগত আৰু আইনী কাৰণসমূহ তলত বহলাই আলোচনা কৰা হ’ল।

১. ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ আদৰ্শ (Principle of Secularism) :

       

        ভাৰতীয় সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনাত ভাৰতক এখন "ধৰ্মনিৰপেক্ষ" (Secular) ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ৰাষ্ট্ৰৰ নিজস্ব কোনো চৰকাৰী ধৰ্ম নাই আৰু চৰকাৰৰ চকুত সকলো ধৰ্মই সমান। ইয়াৰ মূল কাৰণ সমূহ হৈছে -

ক) ধৰ্মীয় প্ৰতীক বনাম ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক: ধূপ, চাকি, বা মমবাতি জ্বলোৱাটো বিভিন্ন ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ যেনে হিন্দু, বৌদ্ধ, জৈন বা খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম আদিৰ উপাসনা পদ্ধতিৰ এক অভিন্ন অংগ। যিহেতু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাখন কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মৰ নহয়, বৰঞ্চ দেশৰ সকলো ধৰ্ম, বৰ্ণ আৰু জনগোষ্ঠীৰ উমৈহতীয়া প্ৰতীক, সেয়েহে পতাকাৰ সৈতে কোনো নিৰ্দিষ্ট ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান সংযুক্ত কৰা নহয়।

খ)সৰ্বাংগীণ গ্ৰহণযোগ্যতা: ত্ৰিৰংগাৰ তলত ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি পালন নকৰাটোৱে ইয়াৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ চৰিত্ৰটোক প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যাতে দেশৰ প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকে—তেওঁৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস যিয়েই নহওক কিয়—পতাকাখনক নিজৰ বুলি গণ্য কৰিব পাৰে।

২. ভাৰতীয় পতাকা বিধিৰ আইনী নিয়ম (Flag Code of India):

      

        ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাৰ ব্যৱহাৰ, প্ৰদৰ্শন আৰু উত্তোলন প্ৰক্ৰিয়া 'ভাৰতীয় পতাকা বিধি, ২০০২' (Flag Code of India) আৰু 'ৰাষ্ট্ৰীয় গৌৰৱ অবমাননা প্ৰতিৰোধ আইন, ১৯৭১' (The Prevention of Insults to National Honour Act, 1971) দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়।

      এই কঠোৰ নিয়মাৱলীত কি কি আছে? এই আইনসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে পতাকাৰ গাম্ভীৰ্য আৰু মৰ্যাদা অক্ষুণ্ণ ৰখা। পতাকা বিধিত পতাকা উত্তোলনৰ সময়ত ফুল ব্যৱহাৰ কৰাৰ অনুমতি দিয়া হৈছে (পতাকাৰ ভিতৰত ফুলৰ পাহি বান্ধি থৈ উৰুৱাই দিয়া হয়), কিন্তু কোনো ধৰণৰ ধূপ, চাকি বা পূজাৰ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাৰ কোনো উল্লেখ বা অনুমতি নাই।

ইয়াৰ আইনী বাধ্যবাধকতা পতাকা বিধিত স্পষ্টকৈ কোৱা হৈছে - ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাক কোনো ধৰণৰ ধৰ্মীয় পতাকা বা সজ্জাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰিব। ইয়াৰ তলত ধূপ-চাকি জ্বলালে ই এক ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ ৰূপ ল’ব পাৰে, যিটো আইনী নিয়মৰ পৰিপন্থী। আপুনি "ভাৰতীয় পতাকা বিধি, ২০০২' (Flag Code of India) আৰু 'ৰাষ্ট্ৰীয় গৌৰৱ অবমাননা প্ৰতিৰোধ আইন, ১৯৭১' (The Prevention of Insults to National Honour Act, 1971)" ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তেও অধ্যয়ন কৰিব পাৰে।

৩. সুৰক্ষা আৰু অগ্নিৰ ভয়াবহতা (Safety and Hazards) :

       

      ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাৰ সন্মান আৰু সুৰক্ষা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। ইয়াৰ আঁৰত এটা অতি ব্যৱহাৰিক আৰু সুৰক্ষাজনিত কাৰণো আছে। কাৰণবোৰ হৈছে -

ক) পতাকাৰ কাপোৰৰ সুৰক্ষা: ভাৰতীয় পতাকা খাদী, কপাহ, উল, চিল্ক বা পলিয়েষ্টাৰ কাপোৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। এই সকলোবোৰ সামগ্ৰীয়েই অতি সহজে জুই লাগিব পৰা বিধৰ (Flammable)।

খ) দুৰ্ঘটনাৰ সম্ভাৱনা: পতাকা দণ্ডৰ ঠিক তলতে বা কাষতে যদি ধূপ বা চাকি জ্বলাই থোৱা হয়, তেন্তে বতাহৰ গতিৰ বাবে পতাকাখন তললৈ হালি পৰিলে বা ধূপৰ ফিৰিঙতি উৰি গ’লে পতাকাত জুই লাগিব পাৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাত জুই লাগিলে বা আংশিকভাৱে পুৰিলে তাক ৰাষ্ট্ৰীয় গৌৰৱৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৱমাননা বুলি গণ্য কৰা হয়, যিটো আইনমতে এক দণ্ডনীয় অপৰাধ।

৪. ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মান বনাম ধৰ্মীয় উপাসনা (National Honour vs. Religious Worship) :

      

       আমি বুজিব লাগিব যে ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা আমাৰ বাবে 'পূজনীয়'তকৈ অধিক 'সন্মিলিতভাৱে সন্মানীয়'। ইয়াৰ মূল কাৰণ হৈছে -

 ক)পৰম্পৰাৰ পাৰ্থক্য: ধৰ্মীয় স্থানত ভগৱান বা ঈশ্বৰক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ ধূপ-চাকি জ্বলোৱা হয়। কিন্তু ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকা কোনো দেৱ-দেৱী নহয় । ই দেশৰ সংবিধান, গণতন্ত্ৰ আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বলিদানৰ প্ৰতীক।

খ)শ্ৰদ্ধা জনোৱাৰ মাধ্যম: পতাকাক শ্ৰদ্ধা জনোৱাৰ মাধ্যম হৈছে ইয়াক ছেলুট (Salute) কৰা, সাৱধান অৱস্থাত থিয় হৈ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগীত পৰিৱেশন কৰা আৰু দেশৰ প্ৰতি আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা। ইয়াত ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কোনো স্থান নাই।

৫. গোলকীয় আৰু আধুনিক দৃষ্টিভংগী (Global and Modern Standard):

     

         পৃথিৱীৰ কোনো এখন আধুনিক আৰু গণতান্ত্ৰিক দেশতে তেওঁলোকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাৰ সন্মুখত ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি পালন কৰা নহয়। ই এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰম্পৰা (International Protocol) যে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীকসমূহক ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ পৰা সম্পূৰ্ণ আঁতৰাই ৰখা হয়। ভাৰতেও এক আধুনিক আৰু প্ৰগতিশীল ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে এই গোলকীয় নিয়ম পালন কৰে। গতিকে এই বিষয়টোৰ ওপৰত আমাৰ শিক্ষক সমাজ সজাগ আৰু সচেতন হোৱাটো অন্ত্যন্ত প্ৰয়োজন বুলি ভাবোঁ।

সামৰণি :

        ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাৰ তলত ধূপ বা চাকি নজ্বলোৱাৰ সিদ্ধান্তই পতাকাখনৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস নকৰে, বৰঞ্চ ইয়াৰ সাৰ্বজনীনতা আৰু বিশালতাক অধিক বৃদ্ধি কৰে। ই আমাক সোঁৱৰাই দিয়ে যে ত্ৰিৰংগাখন কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট ধৰ্ম বা সম্প্ৰদায়ৰ নহয়—ই সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষৰ, প্ৰতিগৰাকী ভাৰতীয়ৰ। পতাকাৰ তলত ধূপ-চাকি জ্বলাই ধৰ্মীয় পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰাতকৈ, পতাকাৰ আইনী নিয়মসমূহ মানি চলি ইয়াৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা আৰু মনৰ ভিতৰত দেশপ্ৰেম জগাই তোলাটোহে প্ৰকৃত দেশপ্ৰেম। লগতে বিশেষকৈ বিদ্যালয় পৰ্যায়ত এই ভুল অক্ষুণ্ণ ৰাখিলে ছাত্ৰ ছাত্ৰীসকলে এটা ভুল বাৰ্তা লাভ কৰাটো নিশ্চিত। সেয়ে এই বিষয়টো সকলোৱে একনিষ্ঠ ভাৱে আৰু গুৰুত্বসহকাৰে গ্ৰহণ কৰা অতি প্ৰয়োজন।

         সৰ্বশেষত, আহক আমি সকলোৱে ভাৰতীয় পতাকা বিধিৰ প্ৰতি সন্মান জনাই ত্ৰিৰংগাৰ ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু পবিত্ৰ ৰূপটোক অক্ষুণ্ণ ৰাখোঁ। জয় হিন্দ ! জয় আই অসম। ভাৰত মাতা কি জয়!

     বন্দেমাতৰম! বন্দেমাতৰম! বন্দেমাতৰম! 

🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴🪴