মাতৃভাষা দিৱস আৰু ভাষা আন্দোলনৰ ইতিহাসৰ লেচেৰী বুটলি। History of Mother Language Day and Language Movement.
🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷🪷
আজি ২১ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী মাতৃভাষা দিৱস। নজনা লোক নিশ্চয় কমে ওলাব। তথাপি একলম লিখিবলৈ মন গ'ল। আহকচোন চাওঁ। উল্লেখ্য যে মাতৃভাষা দিৱস (International Mother Language Day) হৈছে এক আন্তৰ্জাতিক দিৱস, যিটো প্ৰতি বছৰে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত পালন কৰা হয়। এই দিৱসটো ভাষাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাক সন্মান জনোৱাৰ লগতে ভাষাৰ অধিকাৰ ৰক্ষা কৰাৰ বাবে উৎসৰ্গিত বুলি জনা যায়। বিশ্বৰ বহু দেশে এই দিৱস উদযাপন কৰে। ইতিহাস খুচুৰি মাতৃভাষা দিৱসৰ সম্পৰ্কে কিছু তথ্য আহৰণ কৰি আপোনলোকলৈ আগবঢ়ালোঁ।
👉 ইতিহাস:
মাতৃভাষা দিৱসৰ প্ৰতিষ্ঠা বাংলাদেশৰ ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত। ১৯৫২ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলাদেশত (তেতিয়া পাকিস্তানৰ অংশ) বাংলা ভাষাক ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ দাবীত ছাত্ৰ-যুৱকসকলে প্ৰতিবাদ কৰিছিল। পাকিস্তান চৰকাৰে উৰ্দু ভাষাক একমাত্ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ঘোষণা কৰাত বাংলা ভাষী লোকসকলৰ মাজত বিৰোধৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই প্ৰতিবাদত পুলিচে গুলীচালনা কৰি বহুতো লোকক হত্যা কৰে। এই ঘটনাই ভাষা আন্দোলনক এক নতুন মাত্ৰা দিয়ে আৰু শেষত বাংলা ভাষাক স্বীকৃতি দিয়া হয়।
১৯৯৯ চনত ইউনেস্কোই (UNESCO) ২১ ফেব্ৰুৱাৰীক "আন্তৰ্জাতিক মাতৃভাষা দিৱস" হিচাপে ঘোষণা কৰে। এই দিৱসটো বিশ্বজুৰি ভাষাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাক সন্মান জনোৱাৰ লগতে ভাষাৰ অধিকাৰ ৰক্ষা কৰাৰ বাবে উদযাপন কৰা হয়।
🖊️🖊️ উদ্দেশ্য:
'মাতৃভাষা দিৱস'ৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে -ভাষাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাক সন্মান জনোৱা। ভাষাৰ অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। ভাষাৰ মাধ্যমেৰে শান্তি আৰু সহিষ্ণুতাৰ প্ৰচাৰ অব্যাহত ৰাখিবলৈ প্ৰয়াস কৰা। যিহেতু মাতৃভাষাই প্ৰতিটো জাতিৰ স্বকীয়তা বহন কৰে। সেয়ে মাতৃভাষা আমাৰ জাতিৰ কৃষ্টি আৰু সংস্কৃতিৰ পৰিচায়ক স্বৰূপ। সেয়ে সকলোৱে নিজৰ মাতৃভাষাক সন্মান আৰু শ্ৰদ্ধা জনোৱা উচিত।
🖊️🖊️ উদযাপন:
বিশ্বজুৰি বিভিন্ন দেশত এই দিৱসটো বিভিন্ন ধৰণে উদযাপন কৰা হয়। বাংলাদেশত এই দিনটো এক জাতীয় দিৱস হিচাপে পালন কৰা হয় আৰু শ্বহীদ মিনাৰত ফুল দি ভাষাৰ বাবে মৃত্যুক আকোঁৱালি লোৱা শ্বহীদসকলক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হয়। আমাৰ অসমতো বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ পৰ্যায়ত ছাত্ৰ ছাত্ৰীসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে উদযাপন কৰা হয়। অন্যান্য দেশতো ভাষাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু তাৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে সজাগতা সৃষ্টি কৰাৰ বাবে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়। মাতৃভাষা দিৱসে ভাষাৰ মাধ্যমেৰে মানৱ সম্পৰ্ক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাক জীয়াই ৰখাৰ গুৰুত্বক সন্মান জনায়।
🖊️🖊️ভাৰতত হোৱা ভাষা আন্দোলন:
ভাৰতৰ ভাষা আন্দোলন হৈছে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক আন্দোলন, যিটো প্ৰধানকৈ ভাষাৰ অধিকাৰ আৰু ভাষাৰ মাধ্যমেৰে ৰাজ্যিক পৰিচয় ৰক্ষা কৰাৰ বাবে সংঘটিত হৈছিল। ভাৰতবৰ্ষত বিভিন্ন ভাষা আন্দোলন হৈছিল, যিবোৰে দেশৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।
🖊️ ভাৰতৰ ভাষা আন্দোলনৰ কেইটামান উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ:
🚀 ১. বাংলা ভাষা আন্দোলন (১৯৫২):
বাংলা ভাষাৰ আন্দোলন প্ৰধানকৈ বাংলাদেশত (তেতিয়া পূৰ্ব পাকিস্তান) সংঘটিত হৈছিল, কিন্তু ইয়াৰ প্ৰভাৱ ভাৰততো পৰা পৰিলক্ষিত হৈছিল।
তদানীন্তন পাকিস্তান চৰকাৰে উৰ্দু ভাষাক একমাত্ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ঘোষণা কৰাত বাংলা ভাষী লোকসকলৰ মাজত বিৰোধৰ সৃষ্টি হৈছিল। যাৰ বাবে ১৯৫২ চনৰ ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত বাংলাভাষী ছাত্ৰ-যুৱকসকলে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল আৰু তেতিয়া পুলিচে গুলীচালনা কৰি বহুতো লোকক হত্যা পৰ্যন্ত কৰিছিল।
এই ঘটনাই ভাষা আন্দোলনক এক নতুন মাত্ৰা দিছিল আৰু শেষত বাংলা ভাষাক চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছিল।
🚀২.অসমীয়া ভাষা আন্দোলন (১৯৬০-১৯৭২):
অসমীয়া ভাষা আন্দোলন হৈছে অসমত সংঘটিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভাষা আন্দোলন। এই আন্দোলনৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল অসমীয়া ভাষাক ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠা কৰা। ১৯৫২ চনৰে পৰা অসমত অসমীয়া ভাষাক চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিবৰ বাবে চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলনৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত অসমৰ পুৰোধা ব্যক্তি সকলৰ আপ্ৰাণ চেষ্টাত ১৯৬০ চনত অসমীয়া ভাষাক ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, কিন্তু ইয়াৰ পিছতো ভাষা সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছিল আৰু এতিয়াও অসমীয়া ভাষাৰ বিতৰ্ক অন্ত পৰা নাই। অসমীয়া ভাষাক ১৯৭২ চনত অসমৰ একমাত্ৰ অফিচিয়েল ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।
উল্লেখ্য যে অসমৰ ভাষা আন্দোলনত কেইবাজনো লোকে প্ৰাণ আহুতি দিছিল। ইয়াৰে ভিতৰত ভাষা আন্দোলনৰ প্ৰথমগৰাকী ছহিদ হিচাপে ৰঞ্জিত বৰপূজাৰীৰ নাম ইতিহাসত খোদিত হৈ আছে। ১৯৬০ চনৰ ভাষা আন্দোলনৰ সময়ত ৪ জুলাইৰ দিনটোতেই কটন কলেজৰ চৌহদতে নিৰ্বিচাৰ গুলীচালনাৰে ৰঞ্জিত বৰপূজাৰীক হত্যা কৰা হৈছিল ।
🚀৩. তামিল ভাষা আন্দোলন (১৯৬৫):
তামিলনাডুত হিন্দী ভাষাক ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ বিৰুদ্ধে তামিল ভাষা আন্দোলন সংঘটিত হৈছিল। এই আন্দোলনৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল তামিল ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা। ১৯৬৫ চনত হিন্দী ভাষাক ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ প্ৰস্তাৱৰ বিৰুদ্ধে তামিলনাডুত ব্যাপক প্ৰতিবাদ হৈছিল। ব্যাপক আন্দোলনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনায় চৰকাৰে হিন্দী ভাষাক ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ প্ৰস্তাৱ পৰিত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হয়। এয়াই আছিল থূলমূল কৈ তামিল ভাষাৰ আন্দোলন।
🚀৪. কন্নড় ভাষা আন্দোলন :
১৯৮০চনত কৰ্ণাটকত কন্নড় ভাষাক ৰাজ্যিক ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ বাবে এই আন্দোলন সংঘটিত হৈছিল । এই আন্দোলনৰ মূল উদ্দেশ্য আছিল কন্নড় ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠা কৰা। কৰ্ণাটক ৰাজ্যৰ জনসাধাৰণৰ প্ৰৱল আন্দোলনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনায় শেষত কৰ্ণাটক ৰাজ্য চৰকাৰে ১৯৮০ চনত কন্নড় ভাষাক কৰ্ণাটকৰ একমাত্ৰ অফিচিয়েল ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিছিল।
🚀 ভাষা আন্দোলনৰ গুৰুত্ব:
উল্লেখ্য যে ভাষা আন্দোলনে ভাষাৰ মাধ্যমেৰে মানৱ সম্পৰ্ক আৰু সংস্কৃতিৰ পৰম্পৰাক জীয়াই ৰখাৰ গুৰুত্বক সন্মান জনায়। ইয়াৰ জৰিয়তে ভাষাৰ অধিকাৰ ৰক্ষা কৰা, ভাষাৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাক সন্মান জনোৱা আৰু ভাষাৰ মাধ্যমেৰে শান্তি আৰু সহিষ্ণুতাৰ প্ৰচাৰ কৰা হয়। ভাৰতৰ ভাষা আন্দোলনে দেশৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল আৰু ই দেশৰ একতা আৰু অখণ্ডতা ৰক্ষা কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। সাম্প্ৰতিক সময়ত আমি নিজ মাতৃ ভাষাৰ প্ৰতি কিমান সজাগ হৈছোঁ ? আমি ন-দি ক'ব পাৰিম নে ? চচিয়েল মিডিয়াত বৰ্তমান সময়ত নিজৰ মাতৃভাষাৰ সম্পৰ্কে বাদ বিবাদ হোৱাৰ বাতৰি অনবৰতে চাক্ষুস হয়। অথচ অসমীয়া ভাষাটো যাও যাও হোৱাৰ সন্ধিক্ষণত কিন্তু এচামে ওলোটাকৈ মৈ টনাহে পৰিলক্ষিত হয়। আহকচোন আমি সকলোৱে মাতৃভাষাৰ প্ৰতি নতুনকৈ প্ৰেমত পৰো।
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹
উৎস: AI, Internet. ফটো ইন্টাৰনেটৰ পৰা সংগ্ৰহীত।
পঢ়ি চোৱাৰ বাবে আপোনাক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰিছোঁ।
🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈🎈
