ভাৰতবৰ্ষৰ শিক্ষাৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্যৰ সম্পৰ্কে সংক্ষিপ্ত আলোকপাত।

আৰম্ভণি::

শিক্ষা প্ৰক্ৰিয়াই প্ৰাচীন কালৰে পৰাই পৰোক্ষভাৱে হওঁক বা প্ৰত্যক্ষভাৱে মানৱ সমাজক দোপতদোপে উন্নতিৰ শিখৰত আগুৱাই নিয়াত সহায় কৰিছে আৰু পদে পদে প্ৰভাম্বিত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। পূৰ্বতে কেৱল প্ৰাথমিক আৰু অত্যাৱশ্যকীয় কামৰ দক্ষতা আয়ত্ত্বকৰণতে শিক্ষা আৱদ্ধ আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত ইয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি হৈ বৰ্তমান ব্যাপক ৰূপ পৰিগ্ৰহ কৰিছে। বৰ্তমান কলা, বিজ্ঞান, উদ্যোগ, বিভিন্ন শিল্প আদি ভিন ভিন ক্ষেত্ৰৰ অভাৱনীয় পৰিৱৰ্তনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত এখন উন্নত তথা সভ্য সমাজ গঠনত শিক্ষাৰ ভুমিকা আৰু পৰিসৰ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ, জটিল আৰু ব্যাপক হৈ পৰিছে। গতিকে এনে সময়ত আমি শিক্ষাৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্যৰ সম্পৰ্কে বিশদভাৱে জনাৰ সময় আহি পৰিছে। 

   গতিশীল সমাজৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তনৰ লগত সামঞ্জস্য ৰাখি আৰু স্হান,কাল, পাত্ৰৰ লগত সংগতি ৰক্ষা কৰি বিভিন্ন দেশৰ বিভিন্ন জন ব্যক্তিয়ে শিক্ষা সম্পৰ্কে ভিন ভিন সংজ্ঞা আৰু তথ্য দাঙি ধৰা দেখা গৈছে। ফলস্বৰূপে সৰ্বশেষ বা সৰ্বগ্ৰহণযোগ্য আৰু সৰ্বসন্মত সংজ্ঞা নিৰ্দ্ধাৰণ কৰাত কিছু কঠিনতাৰ সন্মূখীন হোৱা যেন অনুভৱ হয়। শিক্ষা মানে কি তাক বুজিবৰ বাবে ইয়াত দুজন মান বিশিষ্ট দাৰ্শনিক তথা শিক্ষাবিদৰ সংজ্ঞা আগবঢ়োৱা হ'ল। 

 মণীষী প্লেটোৰ মতে-- "শিক্ষা হ'ল উপযুক্ত সময়ত সুখ-দুখ অনুভৱ কৰিব পৰা ক্ষমতা। ই ছাত্ৰৰ দেহ আৰু আত্মাৰ সকলো সৌন্দৰ্য্যৰ বিকাশ আৰু সম্ভাব্য পূৰ্ণতা আনি দিয়ে।"

দাৰ্শনিক এৰিষ্ট'টলে কৈছিল--" শিক্ষাই সুস্হ দেহত সুস্হ মনৰ সৃষ্টি কৰে।"

পাৰ্চিনানে কৈছিল যে "ব্যক্তিৰ ব্যক্তিত্বক পৰিপূৰ্ণ ভাৱে বিকশিত কৰা প্ৰক্ৰিয়াই হ'ল শিক্ষা।"

    দাৰ্শনিক সকলৰ সংজ্ঞাসমূহ আলোচনা কৰিলে পৰিলক্ষিত হয় যে সামগ্ৰিক ভাৱে এটা নিৰ্দিষ্ট সিদ্ধান্তত তেওঁলোকে উপনীত হ'ব পৰা নাই যদিও আটাইৰে মত অধ্যয়নৰ জৰিয়তে বুজা যায় যে শিক্ষা হ'ল এনে এক প্ৰক্ৰিয়া য'ত জন্মগত প্ৰতিভা আৰু শক্তি বিকাশ আৰু মানৱতাই সামৰি ৰখা প্ৰেম ,দয়া, ধৰ্ম, অহিংসা, ভাতৃত্বভাৱ আদি  গুণৰ পৰিপূৰ্ণ বিকাশৰ মাধ্যম হিচাপে পৰিগণিত।

 

 শিক্ষাৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য:

      শিক্ষাৰ পৰিসৰ আৰু ব্যাপকতাৰ প্ৰতি দৃষ্টি ৰাখি ইয়াৰ কিছুমান লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য নিৰ্দ্ধাৰণ কৰি লোৱা হৈছে। শিক্ষাৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য নিৰ্ণয় কৰাত বৰ্তমান সময়ত শিক্ষাবিদ সকলে মনস্তাত্বিক আৰু দাৰ্শনিক দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰে। মনস্তাত্বিক দিশৰ পৰা শিক্ষাৰ লক্ষ্য হ'ল- শিক্ষাৰ্থীসকলৰ জীৱন সৰ্বতো প্ৰকাৰে বিকাশ সাধনৰ প্ৰয়াস কৰা। দৰ্শন আৰু সমাজতত্ত্বৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা শিক্ষাৰ লক্ষ্য -- সমাজ জীৱন সংৰক্ষণ আৰু সমাজগতিশীল কৰণ, দৰ্শনৰ মতে মানৱ আত্মাৰ পূৰ্ণাংগ ৰূপে বিকাশ ঘটোৱা।

ক্ৰমশঃ

.......+++++++..........++++++..........+++++.......