আবৃত্তি -- ব্যক্তিত্ব বিকাশৰ এক বলিষ্ঠ মাধ্যম। Recitation – a strong medium of personality development.

    আবৃত্তি -- ব্যক্তিত্ব বিকাশৰ এক বলিষ্ঠ মাধ্যম। Recitation – a strong medium of personality development. অসম্পূৰ্ণ উচ্চাৰণ বা ট্ৰেইল ড্ৰপিং: কণ্ঠস্বৰ নিয়ন্ত্ৰণ: মুখস্থ কৰা : অৰ্থ বুজা : শ্বাস-প্ৰশ্বাস নিয়ন্ত্ৰণ :কবিতা নিৰ্বাচন আদি আবৃত্তি কৰোঁতে জানিবলগীয়া মূল বিষয়বস্তু।

 🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀🥀

  

  সংগীত, নাটক আদিৰ দৰে কবিতাও সুকুমাৰ কলাৰ অন্তৰ্ভুক্ত। সুকুমাৰ কলাৰ চৰ্চাই কেৱল নান্দনিক তৃপ্তি দিয়ে এনে নহয়। ই শিশুৰ সৃষ্টিশীল শক্তিৰো বিকাশ ঘটায়। শিশু মন আবেগ সৰ্বস্ব। এটা কবিতাৰ আবৃত্তিৰ জৰিয়তে শিশুৰ অনুভৱৰ জগতখনৰ বহু কথাই জানিব পাৰি। স্কুল , টিউচন,গৃহকৰ্ম আদি দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰ মাজতো যদি আবৃত্তি ভালপোৱা শিশুক এটা কবিতা আবৃত্তি কৰিবলৈ প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে তেন্তে নিশ্চয় লক্ষ্য কৰিব যে সি বহু পৰিমাণে উৎফুল্লিত হৈ পৰিছে।তাৰ ক্লান্ত অনুভূতি আঁতৰি গৈছে।

      আবৃত্তি কলাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ থাকিলে বা এই কলা চৰ্চা কৰিলে ভাষাৰ শুদ্ধ প্ৰয়োগ, উৎকৰ্ষ সাধন, উপস্থাপন, কণ্ঠৰ কৌশল আয়ত্বকৰণ, দৃঢ় ব্যক্তিত্ব সম্পন্ন ব্যক্তি হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰা সম্ভৱ। যিকোনো এটা কবিতা বিভিন্ন ভংগীত, উচ্চ স্বৰ আৰু নিম্ন স্বৰত উপস্থাপনেই আবৃত্তি কৰা নুবুজায়। আবৃত্তিৰ এটা নিজস্ব শৈলী আছে। নিজস্ব এটা আধাৰ আছে। তাল,লয় আছে। শুদ্ধ আৰু উপযুক্ত উচ্চাৰণৰ জৰিয়তে, প্ৰতিটো শব্দৰ শুদ্ধ অনুভৱেৰে কৰা উপস্থাপনত কবিৰ চিন্তাই প্ৰাণ পাই উঠে।

      আবৃত্তি কৰোঁতে বিশেষভাৱে মন কৰিবলগীয়া কেইটামান বিষয় --

      অসম্পূৰ্ণ উচ্চাৰণ বা ট্ৰেইল ড্ৰপিং:

      বাক্য এটা যিদৰে আৰম্ভ কৰা হয় শেষলৈ কিন্তু সেই একে উদ্যমেৰে শেষ নহয়। ফলস্বৰূপে শেষলৈ উচ্চাৰণত স্পষ্টাতা নাথাকে। এনেধৰণৰ অসুবিধাক ট্ৰেইল ড্ৰপিং বোলা হয়। এই ক্ষেত্ৰত অলপ সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰি এনে অসুবিধা দূৰ কৰিব পাৰি। শিশুৰ ক্ষেত্ৰত আৰম্ভণিৰ পৰাই সচেতন কৰি দিলে এনে অসুবিধা সহজে আঁতৰি যাব।

      কণ্ঠস্বৰ নিয়ন্ত্ৰণ: 

      কণ্ঠস্বৰত নিয়ন্ত্ৰণ ৰখাটো আবৃত্তিৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। অনুভাষ যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ নকৰাকৈয়ে যাতে শব্দ স্পষ্টকৈ শুনা পোৱা যায়, শব্দ উঠা-নমা কৰা কাৰ্য সহজে কৰিব পৰা যায় সেই কথা আবৃত্তি কৰা জনে বা শিকাওঁতাজনে মনদিয়া উচিত। কণ্ঠৰ বিভিন্ন ব্যায়ামৰ জৰিয়তে কণ্ঠস্বৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা কাৰ্যটো কৰিব পৰা যায়। আবৃত্তি মানে অপ্ৰয়োজনীয় চিঞৰ বাখৰ নহয় বা খৰকৈ উচ্চাৰণ কৰাও নহয়। ধীৰে-সুস্হিৰে সকলোৱে বুজাকৈ শব্দ নিক্ষেপ কৰিব পাৰিলে শ্ৰোতাই উপভোগ কৰিব পাৰিব। আবৃত্তিকাৰজন সফল হ'বলৈ হ'লে তেওঁ কৰা আবৃত্তিটো শ্ৰোতাৰ উপভোগ্য হোৱাটোৰ ওপৰত গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিব লাগিব।

      মুখস্থ কৰা : 

      আবৃত্তি কৰিবলৈ হ'লে কবিতাটো মুখস্থ হোৱা দৰকাৰ। কবিতা এটা চাই চাই পাঠ কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোক আবৃত্তিৰ বাবে ভুল পদ্ধতি বুলি বিবেচনা কৰা হয়। মুখস্থ নাথাকিলে কবিতাটোৰ অন্তৰ্নিহিত অৰ্থ শুদ্ধ ৰূপত প্ৰকাশ নহয়। অৰ্থাৎ কবিতাটোৰ ভাৱটো আবৃত্তি শুনাৰ লগে লগে শ্ৰোতাৰ মনত প্ৰকাশ পাব লাগে। শ্ৰোতাৰ মানসপটত তাৰ ছবিখন অংকিত হ'ব লাগে। অন্যথা আবৃত্তিকাৰ জন উজুতি খোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।

      অৰ্থ বুজা : 

      আবৃত্তি কৰিবলৈ লোৱা কবিতাটোৰ অৰ্থ বোধগম্য নহ'লে আবৃত্তি কৰাটো অৰ্থহীন বুলি ভাবিব পাৰি। ন-শিকাৰুক আবৃত্তি কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিলে কবিতাটোৰ অৰ্থ ভালদৰে বুজাই দিব লাগে। অৰ্থ বুজি আবৃত্তি কৰিলে শিকাৰুৰ আবৃত্তিৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি পাব, অন্যথা অনীহা ভাৱৰ সৃষ্টি হ'ব।

      শ্বাস-প্ৰশ্বাস নিয়ন্ত্ৰণ :

      আবৃত্তিৰ স'তে শ্বাস প্ৰশ্বাসৰ সম্পৰ্ক নিবিড়। আবৃত্তি কৰোঁতে উশাহ ধৰি ৰাখিব পৰাটো বা উশাহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পৰাটো আবৃত্তিকাৰৰ কৃতিত্ব। শিশুৰ বাবে এই প্ৰক্ৰিয়াটো সহজ নহয় যদিও ধাৰাবাহিক অনুশীলনে এই জটিল কামটো পিছলৈ সহজ কৰি তুলিব পাৰে। শ্বাস-প্ৰশ্বাস নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ বিভিন্ন ব্যায়াম আছে। সেই ব্যায়াম সমূহ শুদ্ধভাৱে শিকি বুজি অভ্যাস কৰিলে কণ্ঠস্বৰ নিয়ন্ত্ৰণো হ'ব লগতে কণ্ঠস্বৰ শুৱলা, শ্ৰুতি মধুৰ হ'ব।

      কবিতা নিৰ্বাচন : 

      আবৃত্তি কৰিবৰ বাবে কবিতা নিৰ্বাচন কৰাটো আবৃত্তিকাৰৰ প্ৰথম আৰু প্ৰধান কাম বুলি বিবেচনা কৰা হয়। সকলো কবিতা আবৃত্তিৰ বাবে উপযুক্ত নহয়। আবৃত্তিৰ বাবে উপযুক্ত কবিতা এটা পঢ়ি ভাল লগা হোৱাৰ লগতে কবিতাটোত শ্ৰোতাৰ অন্তৰত খুন্দিয়াব পৰা এটা বাৰ্তা থকাটোও প্ৰয়োজনীয়। শব্দৰ গাঁঠনি, আবৃত্তি কৰোঁতে আবৃত্তিকাৰে সুৰ সলাব পৰাৰ অৰ্থাৎ voice modulation ৰ সুযোগ যাতে পায় সেইটো লক্ষ্য ৰাখিব লাগিব। অভিনয়ৰ ক্ষেত্ৰত অভিনেতাজনে যিদৰে সংলাপৰ অৰ্থ অনুযায়ী , সংলাপৰ ভাৱ ভাষা হৃদয়ঙ্গম কৰি সংলাপ নিক্ষেপ কৰে ঠিক একেদৰে আবৃত্তি কৰোঁতেও কবিতাৰ প্ৰতিটো শব্দ , প্ৰতিটো খণ্ড বাক্য বা প্ৰতিটো শাৰীৰ অৰ্থ হৃদয়ঙ্গম কৰি প্ৰক্ষেপ কৰিলে আবৃত্তিকাৰে কৰিও ভাল পাব, শ্ৰোতাই শুনিও ভাল পাব আৰু কবিজনৰ কবিতাটো লেখাৰ উদ্দেশ্যও সফল হ'ব।

          ইতিমধ্যে উল্লেখ কৰিছোঁ যে কেৱল সাধাৰণভাৱে বা উচ্চস্বৰ নিম্নস্বৰত কবিতা এটা পাঠ কৰিলেই আবৃত্তি কৰা নুবুজায় । কবিতাটোৰ ভাৱাৰ্থ অনুযায়ী , উপযুক্ত অংগী-ভংগীৰে, কবিৰ অনুভৱক শুদ্ধৰূপত শ্ৰোতাৰ জৰিয়তে সমাজলৈ আগবঢ়াই নিব পৰাটোৱেই আবৃত্তিকাৰৰ সফলতা বুলি অনুভৱ কৰোঁ। সেয়ে কবিতাটো নিৰ্বাচন কৰোঁতে এইটো লক্ষ্য কৰা দৰকাৰ যে কবিতাটোৱে সমাজ সংস্কাৰৰ এটা বাৰ্তা বহন কৰে। অন্যথা আবৃত্তি কেৱল মনোৰঞ্জনৰ বাবেহে- এনে এটা ধাৰণাই স্বীকৃতি লাভ কৰিব। শিশু সকলৰ অৱশ্যে ইমান গভীৰতালৈ যাবলৈ সময় লাগিব। সেয়ে তেওঁলোকৰ অভিভাৱক, পিতৃ মাতৃ আৰু শিক্ষক সকলে এই ক্ষেত্ৰত উদ্যোগ লোৱা প্ৰয়োজন। যিহেতু আবৃত্তিও এক কলা। গতিকে ইয়াৰ সাধনাৰ নিশ্চয় প্ৰয়োজন আছে। নিৰ্বাচিত কবিতা এটা নিয়মীয়াকৈ পাঠ পাঠ কৰাৰ অভ্যাস কৰালে, বিশিষ্ট আবৃত্তিকাৰৰ কবিতা শুনিবলৈ উৎসাহিত কৰিলে কবিতাৰ প্ৰতি শিশুৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি হ'ব। প্ৰথম অৱস্থাত জড়তা কিছু থাকিব যদিও ক্ৰমান্বয়ে জড়তা নোহোৱা হ'ব। তেওঁলোকক উৎসাহিত কৰিবলৈ প্ৰশংসা কৰিব লাগিব। তেওঁলোকৰ সাহস বৃদ্ধি হ'ব। তেওঁলোকে কৰা ভুলবোৰত অতীষ্ঠ নহৈ শুধৰণি কৰিলে ভৱিষ্যতে নিশ্চয় এজন ভাল আবৃত্তিকাৰ গঢ়িব পৰা যাব।

-----------------------------------------

অতিথি লেখক : মনজিৎ কুমাৰ ঠাকুৰ। 

                                প্ৰধান শিক্ষক ( I/C)

                        হাঁহখাটী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়।

প্ৰৱন্ধটো পঢ়ি ছোৱাৰ বাবে আপোনাক অশেষ আন্তৰিক ধন্যবাদ জনালো।  

          : দুদুল সোণোৱাল ।

 🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹